Soạn bài "Mẹ vắng nhà" - Bộ phim tuyệt đẹp về những đứa trẻ thời chiến tranh SGK Ngữ văn 8 tập 2 Chân trời sáng tạo - chi tiết

Chuẩn bị đọc

(trang 49, SGK Ngữ văn 8, tập 2)

Kể tên một bộ phim thiếu nhi mà em yêu thích nhất. Vì sao em yêu thích bộ phim đó?

Phương pháp giải:

Vận dụng những trải nghiệm cá nhân

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Bộ phim “Mộ đom đóm” là bộ phim em yêu thích nhất vì bộ phim đó nói về tình cảm anh em rất cảm động

“Mộ đom đóm” là bộ phim thiếu nhi em yêu thích nhất vì nói về tình cảm anh em rất cảm động.

- Bộ phim thiếu nhi mà em thích nhất là: Doraemon và những người bạn.

- Vì: Bộ phim thể hiện tình bạn sâu sắc, những câu chuyện kì thú về thế giới và con người cùng những bảo bối kì diệu của tương lai.

Bạch Tuyết và bảy chú lùn vì phim dựa trên truyện cổ tích do anh em nhà Grimm xuất bản đầu thế kỷ 19, phim là câu chuyện kể về nàng công chúa bị hoàng hậu ganh ghét vì sắc đẹp hơn người. Trải qua nhiều sóng gió, nàng có cuộc sống vui vẻ với 7 chú lùn đáng yêu và gặp được hoàng tử của đời mình. Đây là bộ phim hoạt hình kinh điển nhất định phải xem trước khi trưởng thành.

Trải nghiệm cùng VB 1

Câu 1 (trang 50, SGK Ngữ văn 8, tập 2)

Xác định thông tin cơ bản và thông tin chi tiết của đoạn 3.

Phương pháp giải:

Vận dụng kĩ năng đọc hiểu

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Thông tin cơ bản của đoạn 3: “Mẹ vắng nhà” kể về cuộc sống của chị Út Tịch và năm đứa con trong chiến tranh Việt Nam giữa những ngày tháng khốc liệt nhất.

Thông tin chi tiết:

- Mở đầu là cảnh chị Út Tịch và năm đứa con hạnh phúc

- Chị làm nhiệm vụ tải lương và để năm đứa con ở nhà

- Bé - chị cả thay mẹ chăm lo cho các em

- Thường xuyên leo lên cây ngóng mẹ và kể về việc mẹ đánh giặc cho các em nghe

- Thông tin cơ bản: kể về cuộc sống của mẹ con chị Út Tịch trong chiến tranh Việt Nam giữa những ngày tháng khốc liệt nhất.

- Thông tin chi tiết:

+ Mở đầu là cảnh chị Út Tịch và năm đứa con hạnh phúc

+ Chị làm nhiệm vụ tải lương và để năm đứa con ở nhà

+ Bé - chị cả thay mẹ chăm lo cho các em

+ Thường xuyên leo lên cây ngóng mẹ và kể về việc mẹ đánh giặc cho các em nghe

Thông tin của văn bản là giới thiệu bộ phim Mẹ vắng nhà và thành công của bộ phim đã mang tới một câu chuyện tuyệt vời về đề tài chiến tranh khốc liệt giúp người đọc hình dung về cuộc sống gian khổ thời kì chiến tranh

Chi tiết: 

Mở đầu hình ảnh hạnh phúc của chị Út đang quay quần cạnh đàn còn thơ bên nhà tranh đơn sơ....là một chiến sĩ cách mạng của Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam, người mẹ phải để các con thơ ở lại để làm nhiệm vụ...

Chị Bé thay mẹ làm những việc lớn, chèo thuyền đi mò ốc ra chợ bán rồi mua quà bánh về cho các em và dạy dỗ chúng như một người mẹ trẻ.

Trải nghiệm cùng VB 2

Câu 2 (trang 51, SGK Ngữ văn 8, tập 2)

Đoạn 6 đề cập đến phương diện nào của bộ phim?

Phương pháp giải:

Vận dụng kĩ năng đọc hiểu

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Đoạn 6 đề cập đến phương diện nhân vật của của bộ phim - người thổi hồn cho tác phẩm phim được thành công.

Phương diện nhân vật của của bộ phim.

Suy ngẫm và phản hồi 1

Câu 1 (trang 51, SGK Ngữ văn 8, tập 2)

Có thể chia văn bản thành mấy phần? Tóm tắt nội dung của từng phần.

Phương pháp giải:

Vận dụng kĩ năng đọc hiểu

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Văn bản có thể chia thành 3 phần

- Phần 1: Giới thiệu các thông tin khái quát về bộ phim tác giả, đạo diễn…

- Phần 2: Nêu diễn biến của bộ phim thông qua hoàn cảnh của chị Út Tịch và nhân vật Bé - Con gái chị Út Tịch

- Phần 3: Ca ngợi những con người Việt Nam yêu nước, sự hi sinh lớn lao của họ vì độc lập tự do của dân tộc.

Bố cục: 3 phần

- Phần 1: Giới thiệu các thông tin khái quát về bộ phim tác giả, đạo diễn…

- Phần 2: Diễn biến của bộ phim thông qua hoàn cảnh của chị Út Tịch và con gái - nhân vật Bé.

- Phần 3: Ca ngợi những con người Việt Nam yêu nước.

Văn bản gồm 3 phần:

- Phần 1 (đoạn 1,2) nội dung: giới thiệu thông tin chung về bộ phim: tên phim, tên và thành tích của đạo diễn, giải thưởng mà bộ phim đạt được; nhận xét khái quát về bộ phim.

- Phần 2 (đoạn 3,4,5,6) nội dung: Tóm tắt nội dung, nhận xét về những thành công về chỉ đạo nghệ thuật, góc quay, cảnh phim, diễn xuất của diễn viên…trong bộ phim.

Suy ngẫm và phản hồi 2

Câu 2 (trang 51, SGK Ngữ văn 8, tập 2)

Xác định thông tin cơ bản của văn bản. Thông tin đó được thể hiện qua những chi tiết nào? Vẽ sơ đồ thể hiện mối quan hệ giữa các chi tiết và thông tin cơ bản của văn bản.

Phương pháp giải:

Vận dụng kĩ năng đọc hiểu

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Các thông tin cơ bản của văn bản:

- Giới thiệu khái quát về bộ phim

+ Đạo diễn: Nguyễn Khánh Dư

+ Đoạt giải liên hoan phim năm 1973

+ Tác phẩm được chuyển thể từ truyện ngắn “Người mẹ cầm súng” và “Người mẹ vắng nhà” của nhà văn Nguyễn Thi.

- Bối cảnh

+ Bối cảnh: Vùng sông nước Nam Bộ

+ Điều làm nên thành công phim còn là tinh thần, lòng dũng cảm…

- Nội dung

+ Mở đầu là cảnh chị Út Tịch và năm đứa con hạnh phúc

+ Chị làm nhiệm vụ tải lương và để năm đứa con ở nhà

+ Bé - chị cả thay mẹ chăm lo cho các em

+ Thường xuyên leo lên cây ngóng mẹ và kể về việc mẹ đánh giặc cho các em nghe

- Yếu tố làm nên sự thành công của bộ phim

+ Đạo diễn có tài năng trong việc tạo dựng không khí, bối cảnh

+ Nhân vật là linh hồn của bộ phim

- Ý nghĩa: “Mẹ vắng nhà” là bộ phim tuyệt đẹp và đáng yêu về sự sống, tình yêu thương và khả năng chịu đựng của những đứa trẻ trong chiến tranh.

– Thông tin cơ bản: bộ phim Mẹ vắng nhà – một bộ phim tuyệt đẹp về những đứa trẻ thời chiến tranh.

– Các chi tiết thể hiện thông tin cơ bản:

(1) chi tiết về bộ phim được giải, về tác giả;

(2) chi tiết về năm đứa con tự chăm sóc nhau khi mẹ vắng nhà;

(3) chi tiết về chỉ đạo nghệ thuật, góc quay, cảnh phim, áp phích bộ phim;

(4) chi tiết về diễn xuất của các diễn viên.

Thông tin của văn bản là giới thiệu bộ phim Mẹ vắng nhà và thành công của bộ phim đã mang tới một câu chuyện tuyệt vời về đề tài chiến tranh khốc liệt giúp người đọc hình dung về cuộc sống gian khổ thời kì chiến tranh

Chi tiết: 

Mở đầu hình ảnh hạnh phúc của chị Út đang quay quần cạnh đàn còn thơ bên nhà tranh đơn sơ....là một chiến sĩ cách mạng của Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam, người mẹ phải để các con thơ ở lại để làm nhiệm vụ...

Chị Bé thay mẹ làm những việc lớn, chèo thuyền đi mò ốc ra chợ bán rồi mua quà bánh về cho các em và dạy dỗ chúng như một người mẹ trẻ.

Suy ngẫm và phản hồi 3

Câu 3 (trang 51, SGK Ngữ văn 8, tập 2)

Tác giả viết văn bản này nhằm mục đích gì?

Phương pháp giải:

Vận dụng kĩ năng đọc hiểu

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Tác giả viết văn bản này nhằm mục đích ca ngợi những con người Việt Nam yêu nước, thể hiện lòng tự hào, tự tôn dân tộc, tài liệu để tìm về quá khứ.

Mục đích: ca ngợi những con người Việt Nam yêu nước, thể hiện lòng tự hào, tự tôn dân tộc, tài liệu để tìm về quá khứ.

Tác giả viết văn bản này nhằm mục đích là tạo dựng lại không khí, bối cảnh về những năm tháng chiến tranh, đồng thời thể hiện tâm lí của những đứa trẻ khi mẹ đi tham gia kháng chiến chống giặc. Hình ảnh làng quê được tác giả tạo dựng về làng quê sông nước Nam Bộ.

Suy ngẫm và phản hồi 4

Câu 4 (trang 51, SGK Ngữ văn 8, tập 2)

Việc kết hợp sử dụng phương tiện ngôn ngữ và phi ngôn ngữ (áp phích) góp phần như thế nào vào việc thể hiện mục đích viết của tác giả?

Phương pháp giải:

Vận dụng kĩ năng đọc hiểu

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Việc kết hợp sử dụng phương tiện ngôn ngữ và phi ngôn ngữ (áp phích) góp phần vào việc thể hiện mục đích viết của tác giả: Giúp cho phần nội dung được thể hiện sinh động hấp dẫn, tóm gọn nội dung của bộ phim và đặc biệt gây sự tò mò cho người nhìn

Giúp nội dung được thể hiện sinh động hấp dẫn và gây sự tò mò cho người nhìn.

Việc kết hợp sử dụng phương tiện ngôn ngữ và phi ngôn ngữ ở văn bản này góp phần thể hiện rõ nội dung, tăng sức hấp dẫn, thu hút người đọc.

Việc sử dụng phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ trong một văn bản thông tin giúp cụ thể hóa những lời thuyết minh trong văn bản. Từ đó, người đọc sẽ tiếp nhận thông tin một cách dễ dàng, đầy đủ và đúng đắn nhất.

Suy ngẫm và phản hồi 5

Câu 5 (trang 51, SGK Ngữ văn 8, tập 2)

Thực hiện nhiệm vụ sau:

a. Phỏng vấn sáu bạn (ba nam và ba nữ) trong lớp về hai câu hỏi sau: Bạn xem video clip, xem phim hay đọc sách nhiều hơn? Vì sao?

b. Thống kê các câu trả lời và rút ra một số nhận xét về kết quả phỏng vấn.

Phương pháp giải:

Vận dụng phương pháp phỏng vấn

Lời giải chi tiết:

Cách 1

a. Phỏng vấn sáu bạn (ba nam và ba nữ) trong lớp về hai câu hỏi thì câu trả lời nhận được là các bạn xem video nhiều hơn vì nó ngắn gọn, tóm gọn nội dung

b. Một số nhận xét về kết quả phỏng vấn

- Xã hội càng phát triển thì con người lại càng sống gấp gáp

- Chúng ta hiện nay luôn tìm đến tất cả những gì nhanh, gọn, thuận tiện cho bản thân

- Nhiều khi cách sống vội làm cho con người đánh mất nhiều thông tin, nhiều giá trị cao cả.

a. Câu trả lời nhận được là các bạn xem video nhiều hơn vì nó ngắn gọn, tóm gọn nội dung

b. Một số nhận xét về kết quả phỏng vấn:

- Xã hội càng phát triển thì con người lại càng sống gấp gáp

- Chúng ta hiện nay luôn tìm đến tất cả những gì nhanh, gọn, thuận tiện cho bản thân

- Nhiều khi cách sống vội làm cho con người đánh mất nhiều thông tin, nhiều giá trị cao cả.

a. Phỏng vấn sáu bạn (ba nam và ba nữ) trong lớp về hai câu hỏi sau. Bạn xem video clip, xem phim hay đọc sách nhiều hơn? Vì sao?

Phỏng vấn sáu bạn (ba nam và ba nữ) trong lớp về hai câu hỏi trên câu trả lời nhận được là các bạn xem video nhiều hơn vì nó ngắn gọn, tóm gọn nội dung, dễ hiểu và dễ thu hút hơn.

b. Thống kê các câu trả lời và rút ra một số nhận xét về kết quả phỏng vấn.

Một số nhận xét về kết quả phỏng vấn như sau:

- Hiện nay chúng ta luôn tìm đến tất cả những gì nhanh, gọn, thuận tiện cho bản thân.

- Xã hội càng phát triển thì con người lại càng sống gấp gáp.

- Nhiều khi cách sống vội làm cho con người đánh mất nhiều thông tin, nhiều giá trị to lớn.